กลางดึกของคืนวันที่ 2 พฤษภาคม 2551 พายุไซโคลนนาร์กิส ซึ่งมีความเร็วลมสูงสุดวัดได้ 215 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ได้พัดขึ้นฝั่งพม่าในพื้นที่ราบลุ่มปากแม่น้ำอิระวดี ซึ่งเป็นแหล่งปลูกข้าวสำคัญที่สุดของประเทศ ทั้งยังเป็นที่ราบต่ำกว้างไพศาล ไม่มีภูเขากำบัง ไม่มีแนวปราการธรรมชาติใดๆมาปิดกั้น แรงพายุทำให้เกิดคลื่นก่อตัวในทะเลที่มีความสูงกว่า 3.5 เมตรซัดถล่มหมู่บ้านชาวนาชาวประมงบริเวณปากน้ำอิระวดี โดยพื้นที่ประสบภัยขนาดหนักประกอบด้วย เมืองงะปุตอ (Ngapudaw) เมืองลาบุตตา (Labutta) เมืองเมาะลำไยจูน (Mawlamyainggyun) เมืองพยาโปง (Pyapon) เมืองโบ่กะเล (Bogale) เมืองไจ้ก์ลัต (Kyaiklat) เมืองเดดะแย (Dedaye) ซึ่งอยู่ในมณฑลอิระวดี และอีกหลายเมืองที่อยู่ในมณฑลพะโค และมณฑลย่างกุ้ง ซึ่งเป็นพื้นที่ติดต่อกันและบ้านเรือนส่วนใหญ่ของประชาชนบริเวณนั้นเป็นเรือนไม้ไผ่ ฝาขัดแตะ สร้างด้วยวัสดุที่ไม่มีความแข็งแรงเพียงพอจะปกป้องคนหลายแสนชีวิตในพื้นที่นั้น

อาจกล่าวได้ว่า การเมืองพม่าในรอบสองสามปีที่ผ่านมา มีความสลับซับซ้อนและประกอบด้วยเหตุการณ์อันน่าระทึกใจที่ส่งผลกระทบต่อชะตาชีวิตของชาวพม่าและการดำรงอยู่ของระบอบทหารอย่างเห็นได้ชัด  ยกตัวอย่างเช่น การย้ายเมืองหลวงจากกรุงย่างกุ้งไปยังกรุงเนปิดอว์เมื่อต้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2548 ซึ่งจัดเป็นการปรับเปลี่ยนศูนย์อำนาจทางการเมืองครั้งยิ่งใหญ่เพื่อสถาปนาความมั่นคงให้กับระบอบเผด็จการ  ตามด้วยเหตุการณ์ลุกฮือของม็อบพระสงฆ์-ประชาชน ช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน พ.ศ. 2550  ซึ่งจบลงด้วยการเคลื่อนกำลังทหารเข้าสลายกลุ่มผู้ชุมนุมจนนำไปสู่การนองเลือดในประวัติศาสตร์พม่า  และเหตุการณ์ล่าสุดที่เพิ่งผ่านไปหมาด ๆ เมื่อต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาคือ การถล่มของพายุไซโคลนนาร์กิสในช่วงเวลาใกล้กับการลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญ 

กว่าสามปีแล้วที่ฉันไม่ได้กลับไปเยี่ยมอาจารย์และเพื่อนๆ ที่พม่า   ในช่วงปี 2546-2548 ฉันมีโอกาสเดินทางไปๆ มาๆ ระหว่างไทย-พม่าหลายครั้ง แต่ละครั้งอยู่ในพม่านานหลายเดือนเพื่อเก็บข้อมูลทำวิจัย  พม่าจึงกลายเป็นบ้านหลังที่สองของฉัน และผู้คนที่ฉันรู้จักก็เปรียบเสมือนคนในครอบครัว

เหตุการณ์พายุไซโคลนนาร์กิสพัดถล่มประเทศพม่าเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม ที่ผ่านมานั้นกลายเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยเกิดขึ้นในพม่า ทำให้มีผู้เสียชีวิตและผู้ประสบภัยเป็นจำนวนมาก ฉันชื่อนางตานตานเท เป็นหนึ่งในผู้ประสบภัย ในช่วงที่เกิดพายุไซโคลนนาร์กิส บ้านของฉันอยู่ที่หมู่บ้านเหย่ตวีนกง เภอแดดะแย ในภาคอิระวดี เหตุการณ์พายุไซโคลนนาร์กิสจะเป็นสิ่งที่ฉันไม่มีวันลืมได้ลงจนวันตาย ฉันคลอดลูกคนที่สองในขณะที่พายุกำลังเข้าพัดถล่มในหมู่บ้านอย่างหนัก ฉันต้องกอดต้นมะพร้าวเอาไว้ในขณะที่ปวดท้องคลอดอย่างรุนแรง

ในบรรดาอาหารชาติพันธุ์สิบกว่าชนิดที่ได้สร้างความประทับใจให้กับผู้อ่านในคอลัมน์นี้มาแล้ว  บางเมนูกว่าจะหาเครื่องปรุงให้ครบ หรือแค่ให้ได้ใกล้เคียงกับต้นตำรับมากที่สุดต้องใช้เวลาค่อนวัน  แต่บางเมนูก็สร้างความอร่อยอย่างน่าประหลาดใจด้วยส่วนประกอบเพียงไม่กี่อย่าง เช่นเดียวกับอาหารคะฉิ่นจานนี้ที่ชื่อ "พะรางมะไน" หรือ "ยำใบบัวบก" ที่อร่อยด้วยส่วนประกอบเพียงห้าชนิด

นานมาแล้วมีงูเหลือมตัวหนึ่ง ใช้หางของมันพันเกี่ยวต้นไม้ไว้ที่ฝั่งคลองอีกฝั่งหนึ่ง และใช้หัวพันเกี่ยวไว้ที่ฝั่งคลองอีกฝั่งหนึ่ง และวิดน้ำในลำคลองนั้น ภายหลังเมื่อน้ำแห้งขอดแล้วก็เห็นปลาเป็นจำนวนมาก และคิดขึ้นในใจว่ายังเหนื่อยอยู่และกินปลาในคลองไม่ไหว จึงพักนอนสักงีบและกะว่าจะกินปลาหลังจากที่ตื่นแล้ว

ในขณะที่งูเหลือมกำลังนอนหลับอยู่นั้น ตากับยายได้พบปลาเหล่านั้นเข้า ไม่ได้สอบถามซักไซ้ไล่เลียงผู้ที่วิดไว้จึงจับเอาปลาเหล่านั้นกลับไปบ้านของตน ขณะที่ตากับยายจับเอาปลานั้น อีกาตัวหนึ่งมาพบเห็นเข้าพอดี พองูเหลือมตื่นขึ้นมาก็พบว่าปลาได้หายไปหมดแล้ว มันจึงเอ่ยถามอีกาซึ่งเกาะอยู่ใกล้ ๆ อีกาจึงได้เล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นให้งูฟัง พองูเหลือมได้ฟังแล้วก็โกรธยิ่งนัก ด้วยกำลังแห่งความโกรธอย่างใหญ่หลวงมันจึงไล่ตามรอยเท้าตายาย แล้วฉกรอยเท้า*ตายายคู่นั้น งูเหลือมเมื่อฉกรอยเท้าตายายแล้วได้บอกกับอีกาว่า "เจ้าไปดูตายายหน่อยซิ ฉันฉกรอยเท้าไปแล้ว ไปดูซิเขาตายหรือว่าไม่ตาย ท่านลองไปดูหน่อยเถอะ"