Salween News Online : สาละวินนิวส์ออนไลน์
ศิลปะวัฒนธรรม
เยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนจบ)
ไทใหญ่เชื่อมไทยในมิติการบริโภค เป็นที่รู้กันมานานแล้วว่าคนพม่าและประเทศเพื่อนบ้านของเรารวมทั้งลาวและกัมพูชานั้นบริโภคสินค้าอุตสาหกรรมจากเมืองไทยเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นของกินของใช้ต่างๆ ซึ่งเห็นดาดาษไปหมดตามร้านค้าและในตลาด แต่สิ่งที่น่าตื่นเต้นคืออาหารการกินบางอย่างก็ได้แพร่หลายไปสู่เมืองนาย ผ่านการอพยพของคนไทใหญ่ที่เข้าไปทำงานเมืองไทยนานหลายปี บางคนทำงานนานเป็นสิบปีขึ้นไป ดังนั้น การสื่อสารด้วยภาษาไทยจึงไม่ใช่เรื่องยากเย็นอะไรสำหรับคนที่เมืองนาย บวกกับที่พวกเขาชอบเสพสื่อไทยมากกว่าสื่อพม่าเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว
ศิลปะวัฒนธรรม, ไทใหญ่เยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 4)
ประเพณีและการกินอยู่ ในช่วงที่ผู้เขียนเดินทางไปเมืองนายคือเดือนตุลาคม เป็นช่วงที่คนทำบุญโก่วจาหรือการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้คนตายในช่วงปีที่ผ่านมา โดยมีญาติของผู้ตายทำอาหารเลี้ยงพระและเพื่อนบ้าน ซึ่งจะเป็นเจ้าภาพคนเดียวหรือมากกว่านั้นก็ได้ และชาวบ้านก็จะมาฟังการสวดที่เรียกว่า “ถ่อมลิก” กันที่วัดที่มีการจัดงาน ฉันโชคดีที่มีโอกาสไปร่วมงานนี้ด้วย แม้ว่าจะไม่รู้จักกับผู้ตายหรือญาติของผู้ตายโดยตรงก็ตาม
การเดินทาง, ศิลปะวัฒนธรรม, ไทใหญ่เยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 3)
หอเจ้าฟ้าและบ้านหลานสาว คนที่เคยอ่านประวัติศาสตร์เกี่ยวกับรัฐฉานหรือเมิงไต คงรู้ดีว่าระบบเจ้าฟ้า เป็นระบบการปกครองดั้งเดิมของรัฐฉานก่อนที่จะเสื่อมความสำคัญและยกเลิกไปในสมัยอาณานิคมอังกฤษเข้ามาปกครองพม่าเป็นต้นมา เมืองนายเป็นเมืองหนึ่งที่มีเจ้าฟ้าปกครองและเป็นเมืองใหญ่อันดับต้นๆ ที่เจ้าฟ้าได้รับการยกย่องจากเมืองใกล้เคียงว่ามีความยิ่งใหญ่ ด้วยความที่พม่าต้องการที่จะล้มเลิกระบบนี้พร้อมทั้งทำลายสถานที่ต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงประวัติศาสตร์ความเป็นมาของไทใหญ่ การทำลาย เช่น หอหลวงที่เชียงตุง หรือยึดครองหอหลวงซึ่งเป็นที่อยู่ของเจ้าฟ้าและเปลี่ยนสภาพกลายเป็นสมบัติของรัฐ เป็นวิธีการหนึ่งในนั้น ฉันถือว่าโชคดีมากๆ ที่ได้มีโอกาสได้เข้าไปเยือนหอเจ้าฟ้าเมืองนาย ซึ่งเจ้าฟ้าองค์สุดท้ายของเมืองนายคือเจ้าเป้
การเดินทาง, ศิลปะวัฒนธรรม, ไทใหญ่ร้านน้ำ : ทานแห่งไมตรี ต้อนรับผู้มาเยือน
หากใครที่มีโอกาสได้เดินทางไปเที่ยวประเทศพม่าแล้วมีโอกาสแวะเวียนไปเยือนบ้านชาวพม่าแท้ (Burman) จะพบว่าชาวพม่าแท้มีวัฒนธรรมการต้อนรับผู้คนมาเยือนทั้งคนรู้จักและไม่รู้จักอย่างเอื้ออารีสะท้อนให้เห็นถึงไมตรีจิตของเจ้าของบ้านเป็นอย่างดี
ฉบับที่ 26 (1 ต.ค. - 15 พ.ย. 48), ศิลปะวัฒนธรรมเยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 2)
เมืองนาย-ตำนานนางสิบสองกับนางยักษ์ ระหว่าง 3-4 วันในเมืองนายของฉันคือการเยี่ยมชมวัดวาต่างๆที่เชื่อมโยงกับตำนานของเมืองนาย ดังนั้น จึงอยากเล่าที่มาซึ่งมาจากตำนานนางสิบสองอย่างค่อนข้างละเอียดเสียก่อน ในไทยเองหลายคนคงเคยได้ฟัง ได้อ่าน หรือได้ดูละครจักรๆวงศ์ๆเกี่ยวกับตำนานพื้นบ้านเรื่องนางสิบสอง หรืออาจจำได้ในชื่อว่าพระรถ-เมรี ฉันเพิ่งรู้โดยบังเอิญเหมือนกันว่าที่เมืองไทยก็มีสถานที่เล่าตำนานของนางสิบสองเหมือนกัน ซึ่งเป็นถ้ำนางสิบสองอยู่ที่ อ.ราชสาส์น จ.ฉะเชิงเทรา ซึ่งก็น่าจะลองไปเที่ยวดูเหมือนกัน
การเดินทาง, ศิลปะวัฒนธรรม, ไทใหญ่เยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 1)
ภาพมุมสูงของเมืองนายที่แสดงให้เห็นว่ามีที่ราบขนาดกว้างล้อมรอบด้วยภูเขาสูง เรื่อง/ภาพ โดยนางยุ่มแล้ง ท่ามกลางกระแสการเปิดประเทศของพม่าผ่านสัญญาณของผู้นำอดีตทหารที่ผ่านการเลือกตั้งที่จะนำพาประเทศไปสู่ระบอบประชาธิปไตย เป็นเรื่องที่ทั่วโลกจับตามองเป็นอย่างมากว่าพม่าจะเปลี่ยนเป็นเช่นไรในอนาคตอันใกล้ ฉันเองก็มีสายตาอยากรู้อยากเห็นเช่นนั้นไม่ต่างกัน เมื่อกลางเดือนตุลาคมปี 2555 ในฐานะนักท่องเที่ยวถือหนังสือเดินทางสัญชาติไทยได้ไปเยือนประเทศพม่าชั้นในเป็นครั้งที่สอง ซึ่งห่างจากครั้งแรกกว่า 6 ปี ฉันลงเครื่องบินที่ย่างกุ้งและสัมผัสความเปลี่ยนแปลงอดีตเมืองหลวงอยู่ 4-5 วัน ก่อนมุ่งหน้าสู่ตองจี เมืองหลวงของรัฐฉานหรือ “เมิงไต” ของคนไตหรือ “ไทใหญ่” ตามที่คนไทยเรียกและรู้จัก
การเดินทาง, ศิลปะวัฒนธรรม, ไทใหญ่อนาคตภาษาชนเผ่าใต้เงารัฐบาลชุดใหม่
นับเป็นเวลากว่าครึ่งศตวรรษแล้วที่หนังสือเรียนภาษาไทใหญ่ฉบับเดียวทำหน้าที่เก็บรักษาวัฒนธรรมทางภาษาของพวกเขาไว้ และได้ถูกนำมาถ่ายทอดกันอย่างลับๆ ภายใต้เงาเผด็จการ
บทความ, ศิลปะวัฒนธรรม“แต่งตามซูจี” เทรนด์ใหม่สาวพม่า
ระหว่างการเดินทางเยือนยุโรปและอเมริกาครั้งประวัติศาสตร์ของนางอองซาน ซูจีในช่วงต้นปีที่นี้ นอกจากจะเป็นโอกาสที่นางจะได้บอกเล่าสถานการณ์ในประเทศพม่าให้ทั่วโลกได้รับรู้แล้ว ยังเป็นการเผยแพร่วัฒนธรรมการแต่งกายของพม่าและชนกลุ่มน้อยในเวทีโลกไปในตัวอีกด้วย
บทความ, ศิลปะวัฒนธรรมเสน่ห์ของเมืองย่างกุ้ง ASEAN FOCUS
รายการ ASEAN Focus วันที่ 29 เมษายน 2555 ทางสถานีโทรทัศน์ Thai PBS
ศิลปะวัฒนธรรมAsean Focus – วัฒนธรรมการกิน
วัฒนธรรมการกินอาหารของเพื่อนบ้าน สิงคโปร์+พม่า ในรายการ Asean Focus ออกอากาศทาง Thai PBS 22 เมษายน 2555
ศิลปะวัฒนธรรมยะไข่ ประตูสู่ชมพูทวีป
รายการ สารคดี Spirit of Asia – ตอน ยะไข่ ประตูสู่ชมพูทวีป ออกอากาศทาง Thai PBS 1 เมษายน 2555
ศิลปะวัฒนธรรมพม่า บังกลาเทศ สองเพื่อนบ้านอ่าวเบงกอล
รายการ สารคดี Spirit of Asia – ตอน พม่า บังกลาเทศ สองเพื่อนบ้านอ่าวเบงกอล ออกอากาศทาง Thai PBS 22 เมษายน 2555
ศิลปะวัฒนธรรม“ปีใหม่ชาวนากา” เทศกาลนี้เพื่อใคร?
ย่างกุ้ง- เทศกาลปีใหม่ประจำปีของชนเผ่านากาที่จัดขึ้นในปีนี้ นับว่าสร้างความผิดหวังให้กับบรรดานักท่องเที่ยวกระเป๋าหนักและคนในพื้นที่ที่มาเที่ยวชมงานเป็นอย่างมาก ทั้งนี้ก็เพราะรัฐบาลที่เข้ามาแทรกแซงจนทำให้งานกร่อย
การท่องเที่ยว, นากา, บทความ, ศิลปะวัฒนธรรมเป่าแคนม้งส่งวิญญาณสู่สวรรค์
โดย กระแนจอ เมื่อเอ่ยถึงเครื่องดนตรีของชาวม้ง ชื่อของ “เฆ่ง” ในภาษาม้ง หรือ “แคน” ในภาษาไทยจะต้องมาเป็นอันดับแรกอย่างแน่นอน เพราะเครื่องดนตรีชิ้นนี้ดำรงอยู่คู่กับชนเผ่าม้งมานานหลายชั่วอายุคน และทำหน้าที่สำคัญในการนำทางดวงวิญญาณผู้ล่วงลับให้เดินทางกลับไปหาบรรพชนชาวม้งที่อยู่อีกภพหนึ่ง เสียงแคนที่ถูกบรรเลงทุกบทเพลงล้วนมีความหมายสอดแทรกบอกเล่าเรื่องราวต่างๆ ให้กับดวงวิญญาณได้รับรู้ เป็นเสมือนเครื่องดนตรีที่สื่อระหว่างโลกมนุษย์และโลกวิญญาณ ดังนั้น หากงานศพใดไม่มีเสียงแคน งานศพนั้นก็จะไม่สมบูรณ์เพราะดวงวิญญาณไม่สามารถไปสู่สุคติได้
ฉบับที่ 51 (ม.ค - ก.พ. 52), ม้ง, ศิลปะวัฒนธรรมพิธีกินข้าวใหม่ ตัวตนที่ไม่เคยเลือนหายของชาวคะฉิ่น
โดย ฐิรติ วสุนธรา ต้นฤดูหนาวกลางเดือนพฤศจิกายน 2552 ณ บ้านใหม่สามัคคี ต.เมืองนะ อ.เชียงดาวจ.เชียงใหม่ ชุมชนกลางขุนเขาแห่งนี้เป็นที่อยู่อาศัยของชาวคะฉิ่นเกือบพันชีวิตที่อพยพมาจากรัฐคะฉิ่น ประเทศพม่าเมื่อหลายสิบปีมาแล้ว ในยามค่ำคืนหมู่บ้านเล็กๆถูกปกคลุมไปด้วยความมืด ลมหนาวพัดพาเอาความเย็นมาปะทะร่างกายเป็นระยะๆ แม้เวลานี้จะล่วงเลยมาถึงสี่ทุ่มแล้ว แต่บรรยากาศไม่ได้เงียบเหงาเหมือนทุกวัน บ้านหลายหลังกลับคึกคักไปด้วยเสียงหัวเราะพูดคุยของสมาชิกในครอบครัวที่ไม่ได้เจอกันเป็นเวลานาน เพราะต้องจากบ้านไปทำงานในตัวเมือง แต่ในวันนี้ หลายคนต่างพร้อมใจกันเดินทางกลับบ้านเพื่อเตรียมงานสำคั¬ประจำปีที่จะมีขึ้นในวันรุ่งขึ้น นั่นคือ “พิธีกินข้าวใหม่” หรือ ในภาษาคะฉิ่นเรียกว่า “อึนลง อึนนัน เจซูดัมปอย”
คะฉิ่น, ฉบับที่ 56 (พ.ย. - ธ.ค. 52), ศิลปะวัฒนธรรมVDO
