ลองคิดเล่น ๆ ดูนะคะ … ถ้าคุณเป็นแรงงานไทยในต่างแดนที่กำลังตรากตรำกับงานหนัก แล้วคืนหนึ่ง ใหม่ เจริญปุระ มาช่า นิโคล นัท มีเรีย ควงแขนพี่เบิร์ดมาร้องเพลงให้คุณฟังถึงที่อย่างใกล้ชิด คุณจะรู้สึกอย่างไร ? หากนึกออกแล้ว คุณจะเข้าใจความรู้สึกของแรงงานชาวชิน*จากประเทศพม่าในค่ำคืนนี้ได้เป็นอย่างดี

ค่ำคืนของวันที่ 27 กันยายน 2551 เป็นคืนพิเศษสุดของชาวชินในเมืองเชียงใหม่ เพราะพวกเขาจะได้พบกับนักร้องขวัญใจถึง 5 คนที่บินตรงมาจากรัฐชิน ประเทศพม่าและอินเดีย เพื่อแสดงคอนเสิร์ตการกุศลนำเงินไปมอบให้กับประชาชนที่อดอยากในรัฐชิน** เมื่อดวงอาทิตย์ลับเหลี่ยมดอยสุเทพ ผู้คนต่างหลั่งไหลเข้ามายังมหาวิทยาลัยพายัพซึ่งเป็นสถานที่จัดงาน พ่อแม่ลูกที่ยกกันมาทั้งครอบครัว รวมทั้งกลุ่มวัยรุ่นแต่งตัวนำสมัยที่ซื้อตั๋วหน้างานเรียบร้อยแล้วต่างทยอยเข้าไปจับจองที่นั่งกันอย่างไม่ขาดสาย ที่นั่งแถวหน้าสุดมีโต๊ะวางของพร้อมจานละแพ้ตโต๊ก(ยำใบชาพม่า) สำหรับผู้ที่ซื้อบัตรวีไอพี (ใบละ 500 บาท)

หนุ่มชินที่ลางานร้านอาหารเพื่อไปดูคอนเสิร์ตคืนนี้บอกว่าตื่นเต้นมาก เพราะโอกาสที่พวกเขาจะได้สัมผัสกับตัวจริงเสียงจริงของนักร้องระดับซุปเปอร์สตาร์แบบนี้ไม่ได้มีกันบ่อย ๆ ยิ่งถ้าเป็นในรัฐชินบ้านเกิดแล้วล่ะก็ยิ่งยากเข้าไปใหญ่ เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ยากจน ราคาค่าตั๋วดูคอนเสิร์ตใบเดียวสามารถซื้อข้าวกินได้ทั้งวันเลยทีเดียว แต่สำหรับบัตรธรรมดา 150 บาทในค่ำคืนนี้นับว่าคุ้มยิ่งกว่าคุ้มกับสิ่งที่จะได้รับแถมยังได้ทำบุญอีกด้วย

เมื่อการแสดงเริ่มขึ้น ไฟหลากสีสาดแสงวับแวมส่องไปบนเวที สองหนุ่มคู่หูดูโอ้ชาวชินในเสื้อผ้าสไตล์ฮิปฮอป(เสื้อยืดไซส์ XXL + กางเกงยีนส์หลุดตูด) ออกมาวาดลวดลายแร็ปเป็นภาษาพม่า (เพลงฮิปฮอปฮิตมากในพม่า) เป็นการอุ่นเครื่องที่คึกคักถูกใจวัยรุ่นเป็นอย่างมาก

และแล้วก็ถึงเวลาที่ซุปเปอร์สตาร์ตัวจริงจะออกมาพบกับแฟนเพลง เอสพี(SP) นักร้องสาวเสียงคุณภาพ ที่มีดีกรีแชมป์สองสมัยซ้อนในการประกวดร้องเพลงที่อินเดียออกมาโชว์พลังเสียงในบทเพลงช้า ๆ เป็นคนแรก ต่อด้วยโชว์เพลงสากลของซาม นู (Zam Nu) สาวเปรี้ยวที่ทำเอาคนดูถึงกับนั่งไม่ติด เพราะเธอนำเพลงแด๊นซ์อมตะอย่าง “I will survive” ออกมาโชว์ด้วยเสียงอันทรงพลัง สำเนียงชัดแจ๋ว แถมลีลาสุดเหวี่ยง จึงไม่แปลกที่หลายคนลุกขึ้นมาขยับยักย้ายตามจังหวะแม้คอนเสิร์ตเพิ่งจะเริ่มก็ตาม จากนั้น มิมิ (Mi Mi) สาวสวยตาคมวัยเพียง 18 ปี ค่อย ๆ ลดระดับความร้อนแรงด้วยเพลงจังหวะสบาย ๆ เธอผู้นี้มาจากเวทีประกวดร้องเพลง ไม่ใช่เวทีการประกวดสาวงามแต่อย่างใด ทั้งสวยทั้งเก่งอย่างนี้ หลายคนบอกว่าอนาคตไกลแน่นอน

ส่วนโชว์ถัดไปเรียกเสียงกรี๊ดสนั่นฮอลล์ เมื่อซางปี (Sang Pi) นักร้องและนักแต่งเพลงหนุ่มชื่อดัง บทเพลงฝีมือการแต่งของเขาทำให้ศิลปินหลายคนโด่งดังมานักต่อนัก เขามาพร้อมกับกลองพื้นบ้านชินที่มีลักษณะคล้ายกับตะโพน เล่นเอาทั้งสาวน้อยสาวใหญ่พากันกรูเข้าไปที่หน้าเวที บางคนก็ขึ้นไปยืนแนบชิดกับซางปีให้เพื่อนที่อยู่ล่างถ่ายรูปไว้เป็นที่ระลึกแสงแฟล็ชจากกล้องถ่ายรูปวิบ ๆ วับ ๆ ไม่ขาดสาย

¬และศิลปินคนสุดท้ายในคืนนี้ซึ่งมักจะเป็นนักร้องที่ดังที่สุดคือ ซองตินปา(Song Tin Par) ร็อคเกอร์สาวขวัญใจชาวชิน มาในบทเพลงแนวป๊อบร็อกด้วยพลังเสียงเต็มเปี่ยมที่เรียกเสียงกรี๊ดจากผู้ชมไม่แพ้หนุ่มซางปีเลยทีเดียว สาว ๆ ที่กำลังเดินกลับที่นั่งหลังจากถ่ายรูปกับซองปีก็ต้องกลับหลังหัน กรูกันเข้าไปที่หน้าเวทีอีกครั้ง แต่คราวนี้พื้นที่หน้าเวทีคับคั่งกว่าเดิมเพราะมีแฟนเพลงหนุ่ม ๆ ตามมาสมทบด้วย จนเจ้าหน้าที่ต้องเข้ามาคอยกันไว้ก่อนที่จะชุลมุน เป็นการส่งท้ายคืนพิเศษได้อย่างน่าประทับใจ

สิ่งหนึ่งที่น่าจับตามองก็คือ มาตรฐานของศิลปินชาวชินค่อนข้างสูงทีเดียว ทั้งทักษะการร้องเพลงและการเอนเตอร์เทนคนดูของศิลปินทั้ง 5 หากเทียบกับบ้านเราถือว่าอยู่ในระดับแนวหน้า จึงไม่แปลกใจที่ศิลปินทั้ง 5 ไม่ได้ดังเฉพาะในกลุ่มชาวชิน 5 เท่านั้น แต่มีชื่อเสียงถึงระดับประเทศ

นักดนตรีชาวคะฉิ่นท่านหนึ่งที่ร่วมแสดงในคืนนี้บอกว่า ในบรรดานักร้องที่ประสบความสำเร็จในวงการเพลงพม่ากว่าครึ่งหนึ่งเป็นนักร้องชนเผ่าชิน กะเหรี่ยง และคะฉิ่น ซึ่งเขาให้เหตุผลอย่างถ่อมตัวว่า ไม่ใช่เพราะชนชาติอื่นไม่มีความสามารถ แต่เพราะทั้งสามชนชาติส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ ซึ่งจะมีการร้องเพลงและเล่นดนตรีในโบสถ์ทุกวันอาทิตย์ทำให้มีโอกาสคลุกคลีใกล้ชิดกับดนตรีมากกว่าชนเผ่าอื่น ๆ ต่างหาก

ทว่า ไม่ว่าจะเป็นชนชาติไหน การที่จะก้าวขึ้นมาเป็นนักร้องชื่อเสียงโด่งดังครองใจประชาชนในพม่าได้ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้ความสามารถล้วน ๆ ไม่มีการขายหน้าตา ในช่วงแรกศิลปินหน้าใหม่ต้องนำอัลบั้ม (บางรายมีผู้ลงทุนให้บางคนใช้ทุนส่วนตัว)ไปฝากขายกับแผงเทป/ซีดี ให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน ใครจะดังหรือดับวัดกันที่ยอดขายและจำนวนงานที่ได้รับเชิญให้ไปร้องเพลง สำหรับอัลบั้มของซองตินปาเคยประสบความสำเร็จมียอดขายสูงจนทำลายสถิติศิลปินพม่าที่เคยทำได้ในรอบสิบปีมาแล้ว ซึ่งน้อยคนนักที่จะทำได้อย่างเธอ

ช่วงเวลาแห่งความสุขมักจะผ่านไปอย่างรวดเร็วเสมอ เช่นเดียวกับคืนพิเศษคืนนี้ รอยยิ้มบนใบหน้าของผู้ชมบ่งบอกถึงความสุขโดยไม่ต้องมีคำบรรยาย สำหรับผู้เขียน แม้จะไม่เข้าใจความหมายของบทเพลงต่างชาติต่างภาษา แต่คอนเสิร์ตในค่ำคืนนี้ก็ทำให้รู้ว่า พม่า ประเทศเพื่อนบ้านเผด็จการและยากจนติดอันดับโลก จะมีเพชรล้ำค่าที่งดงามถึงเพียงนี้

* ชิน เป็นชนชาติหนึ่งในประเทศพม่า อาศัยอยู่ในรัฐชินทางตะวันตกของพม่าและในประเทศอินเดีย ปัจจุบันชาวชินจำนวนไม่น้อยต้องไปเป็นแรงงานยังต่างประเทศ ทั้งในอินเดียซึ่งมีพรมแดนติดกัน รวมถึงประเทศไทย เช่นเดียวกับประชาชนจากรัฐอื่น ๆ ทั่วประเทศพม่าเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจล้มเหลวและการละเมิดสิทธิมนุษยชน

** คอนเสิร์ตในครั้งนี้จัดขึ้นโดยกลุ่มชาวชินนอกประเทศเพื่อระดมทุนนำไปช่วยเหลือประชาชนในรัฐชินที่ประสบกับภาวะอดอยากเนื่องจากผลิตผลทางการเกษตรถูกทำลายเสียหายเป็นจำนวนมากหลังจากประชากรหนูเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจำนวนมหาศาล

ฉบับที่ 49 (ก.ย.-ต.ค. 51), ชิน, ศิลปะบันเทิง, แรงงานข้ามชาติ